Nieuws

Presentatie geheel vernieuwde Volkskunde
Op 9 mei werd in het MAS in Antwerpen het geheel vernieuwde Nederlands-Vlaamse tijdschrift Volkskunde gepresenteerd. Het blad, waarin ik een van de Nederlandse redactieleden ben, wil een forum zijn voor onderzoek naar de cultuur van het dagelijks leven en reflectie bieden op politiek en beleid, bijvoorbeeld met betrekking tot de immaterieel erfgoed conferentie van UNESCO. Voor dit najaar is overigens een themanummer gepland over de dood, waarvoor ik een artikel schrijf over de dilemma's en vragen die komen kijken bij Allerzielen als immaterieel erfgoed.

 

 

Omgaan met controversieel erfgoed
Steeds meer ogenschijnlijk onschuldige folkloristische tradities zijn omstreden geraakt: van boerka tot Zwarte Piet, van vrouwenbesnijdenis tot stierengevecht. Hoe komt dat en hoe kan je daar mee omgaan? In de tweede aflevering van Immaterieel Erfgoed hou ik een pleidooi voor een meer verantwoorde omgang met controversieel erfgoed.
Immaterieel Erfgoed is verkrijgbaar bij het VIE.

 

Nieuw tijdschrift over immaterieel erfgoed
Immaterieel Erfgoed is het tijdschrift voor de immaterieel erfgoedsector. Het blad verschijnt vier keer per jaar en geeft informatie over immaterieel erfgoed en over het beleid dat hier uit voort vloeit.
Voor deze eerste aflevering heb ik een artikel geschreven over immaterieel erfgoed en immaterieel erfgoedbeleid op gemeentelijk niveau. Als casus wordt de Noord-Hollandse badplaats Egmond aan Zee genomen. Wat is, op dit lokale niveau, immaterieel erfgoed en hoe kun je er als gemeenschap en gemeente beleid op ontwikkelen?

 

 

 

 

 

Hinterlassenschaften
In het Hunsrücker Holzmuseum in Morbach, Duitsland, loopt momenteel, tot 29 april 2012, de tentoonstelling ‘Hinterlassenschaften. Was von Menschen und Zeiten bleibt’. Het museum wil mensen aan het denken zetten over wat van henzelf mogelijk bewaard zal blijven. In de begeleidende brochure is ondermeer een artikel opgenomen van Fritz Langensiepen, van het Amt für Rheinische Landeskunde in Bonn. Ik vind het onderwerp boeiend omdat het raakt aan wat mij altijd al heeft beziggehouden: de vergankelijkheid van het leven.
Wat blijft inderdaad van mensen over?
 

 

 

 

 

Volkscultuur en immaterieel erfgoed
Met het oog op de aanstaande ratificatie van de UNESCO conventie is er veel aandacht voor volkscultuur en immaterieel erfgoedbeleid. In de zojuist verschenen Boekman 88 pleit Albert van der Zeijden voor een nieuwe legitimatie van volkscultuurbeleid waarin niet de kunst maar het erfgoedaspect meer centraal zou moeten staan. Daarbij is hij zich bewust dat ook een benadering via het erfgoed zo zijn problemen heeft omdat de politiek er mee aan de haal kan gaan, zoals Rob van der Laarse waarschuwt in dezelfde Boekman. In het laatste Tijdschrift voor geschiedenis gaat Van der Zeijden op dit probleem in, in een uitvoerig besprekingsartikel, waarin hij een middenweg probeert te formuleren: 'De politiek van immaterieel erfgoed'. Het is een uitvoerig reviewarticle over enkele recente internationale publicaties over theorie en praktijk van immaterieel erfgoed, ondermeer het boek van Markus Tauschek Wertschöpfung aus Tradition. Der Karnaval von Binche und die Konstituierung kulturellen Erbes.
Tijdschrift voor Geschiedenis 124 (2011) nr. 3, 368-379.

 

Boek immaterieel erfgoed en volkscultuur
Woensdag 27 april werd in Spui 25 gepresenteerd het boek Immaterieel erfgoed en volkscultuur: almanak bij een actueel debat. Dit eenvoudig raadpleegbare handboek, geschreven door Sophie Elpers, Hester Dibbits, Peter Jan Margry en Albert van der Zeijden, biedt omschrijvingen van ruim vijftig centrale begrippen uit het erfgoedveld, een beknopte organisatiewegwijzer en de tekst van UNESCO’s Immateriële Erfgoedconventie uit 2003.
Tijdens de presentatie waren er lezingen van de Duitse etnoloog Markus Tauschek, Cas Smithuijsen en Rob van der Laarse.

 

 

Immaterieel erfgoed en musea
De voorjaarsaflevering van Museumpeil is een themanummer over immaterieel erfgoed.
Ik schreef een inleidend artikel over
'Het immaterieel erfgoed tastbaar maken. Immaterieel erfgoed en musea'.
Het is een spannend thema. Maar het is ook een thema dat bijt. Wat hebben musea met immaterieel erfgoed en hoe gaan ze er (al of niet) mee om? Kunnen we immaterieel erfgoed wel 'musealiseren' of ontdoen we het dan van de 'echtheid' ervan? De taak van musea lijkt vooral te liggen in de bemiddelende sfeer. Zoals Jan Sparreboom het noemt in deze aflevering: Musea zijn de hoeders van erfgoed maar niet de geestelijk eigenaars. Niet de 'community' maar wel de 'communicators'.
Museumpeil is een uitgave van de stichting Landelijk Contact van Museumconsulenten.

De toekomst van de funeraire cultuur
Op zaterdag 24 september werd in Hilversum het jubileumboek 'Over 25 jaar' gepresenteerd. In dit boek, dat verschenen is naar aanleiding van het 25 jarig jubileum van Vereniging De Terebinth, worden visies gepresenteerd op de toekomst van de funeraire cultuur in Nederland.
Ikzelf schreef een bijdrage over uitvaartcultuur als immaterieel erfgoed. Is het mogelijk en ook wenselijk om naast het materiële erfgoed, waarvoor De Terebinth zich altijd heeft ingezet, ook uitvaartrituelen te 'beschermen' voor de toekomst? En hoe doe je dat dan en is daarbij ook een taak voor De Terebinth? Het jubileumboek is gepresenteerd op zaterdag 24 september 2011.

Nieuwe sociale media
De zojuist verschenen aflevering van Levend Erfgoed is een themanummer over 'Immaterieel erfgoed en nieuwe sociale media'. Waarom zijn de nieuwe sociale media speciaal voor de sector van het immaterieel erfgoed van belang? Als hoofdredacteur schreef ik zelf een inleidend artikel over het onderwerp. Zie hier voor de volledige inhoudsopgave.

Katholieke plaatsen van herinnering
Samen met Lodewijk Winkeler en Jan Jacobs ben ik bezig met een boek over katholieke herinneringsplaatsen. De voorlopige werktitel luidt: Viva Memoria. Ik schrijf twee artikelen: 'Het geboortehuis van Peerke Donders in Tilburg. Bijzonder erfgoed op een 'heilige' plek' en een stuk over de Adelbertusakker in Egmond.
Jan Jacobs, Lodewijk Winkeler en Albert van der Zeijden (redactie), [werktitel:] Viva Memoria. Reizen langs plaatsen van katholieke herinneringen

Nieuw boek over feestcultuur: Nederlanders vieren feest!
Redactie: Johan de Bruijn, Cor van der Heijden, Ineke Strouken en Stijn Reijnders
In dit boek van uitgeverij Waanders schreef ik twee hoofdstukken: 
'Palmpasen & Pinksterbruid. Over feesten', in: Johan de Bruijn e.a. (redactie), Nederlanders vieren feest (Zwolle 2010) 98-127.
 'Suikergoed & Surprises. Over Sinterklaas', in: Johan de Bruijn e.a. (redactie), Nederlanders vieren feest (Zwolle 2010) 128-157.
Zie voor meer informatie de website van Waanders

Boekverkoop
Iedereen die veel boeken koopt, wil ook wel eens wat kwijt. Een overzicht van de boeken die ik in de verkoop heb, vind je hier.

 

Aan de haal met Dostojevski
De eerste versie gereed van een artikel over de Dostojevsk receptie in Nederland in de jaren twintig: hoe linkse dominees met de befaamde Russische schrijver aan de haal gingen. Ik schreef al eerder over deze oude liefde.